کتاب بیماری‌های همه‌گیر، بَلای جان گیلانیان در عصر قاجار و اوایل پهلوی اثر دکتر عباس پناهی انتشارات آهیل

در پژوهش حاضر، تلاش می‌شود با تکیه بر گزارش سیاحان، کتاب‌های تاریخی، جغرافیایی و اسناد آرشیوی، دلایل گسترش بیماری‌های همه‌گیر و عفونی در گیلان  مورد بررسی قرار گیرد. همچنین یکی از موضوعات مطرح شده، نقش باورها و خرافات در گسترش و شیوع بیماری‌ها در گیلان بوده است یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که خرافات و بخش زیادی از باورهای عامیانه نه تنها تاثیر مثبتی در کاهش بیماری‌ها نداشت، بلکه از عوامل مهم گسترش بیماری مردم بوده است. در بخش فرجام کتاب، نخستین تکاپوهای علمی جامعۀ گیلانی و تلاش‌ آنان در ایجاد نخستین مراکز علمی پزشکی مورد پژوهش قرار گرفته است.